Afdeling niet bestand tegen sekswens mw. Bruun; 87 jaar en dement

In de hoek van de kamer, naast haar nachtkastje. Daar zit ze, in zo’n grote rolstoel die vrijwel de helft van de kamer in beslag neemt. Mw. Bruun. Een dame van 87 jaar oud, die sinds 3 weken in het verpleeghuis verblijft. Haar kamer is kaal. Weinig foto’s aan de wand. Welgeteld staat er een foto op haar nachtkastje. Van een hond met een heel grijs snoetje. Mw. Bruun heeft geen kinderen, is nooit getrouwd geweest en leidde een vrij geïsoleerd bestaan. Vrienden en kennissen had ze niet, wel een zeer vriendelijke huishoudster die nu nog betrokken is.

Ik loop naar haar toe en spreek haar zachtjes aan ‘Mw Bruun, ik ben Sarah en kom graag even bij u op bezoek, schikt dit? Ze draait zich om en kijkt mij aan. Twee helblauwe ogen staren mij aan en op haar hoofd tel ik welgeteld 3 grijze haren, ze is kaal. ‘Wie ben je’. ‘Sarah’, ‘oh’. Heb jij er ook zo’n zin in?! ‘Waarin mw Bruun’. Nou wat denk je, waar hebben mensen zin in, n.uken natuurlijk!

Mw. Bruun laat er geen gras over groeien, ze valt gelijk met de deur in huis. Misschien is dit ook een goed moment u te vertellen over de reden van mijn bezoekje. U moet weten, mw. Bruun doet bijna de hele dag seksueel getinte uitspraken. Het maakt haar op de woongroep niet erg geliefd, men ontwijkt haar en wijst haar af. Het maakt dat ze nu vrijwel iedere dag op haar kamer verblijft. Haar uitspraken zijn de afgelopen 3 weken flink toegenomen. Zodoende ben ik ingeschakeld om de zaak nader te onderzoeken.

‘Of ben je zo’n droge die nooit van bil gaat?’ Een ieder met wie ik in gesprek ben, verdient mijn aandacht en oprechtheid. Ik denk dus na over haar opmerking. Ik kan niet anders dan constateren dat ik sinds de bevalling van mijn zoon inderdaad nog weinig hoogtepunten gekend heb op dit vlak. Ziet ze het aan mij, val ik door de mand? Mw Bruun: ‘zag je net die lekkere vent op de gang?’. Ik weet toch zeker dat ik niks gezien heb op de gang, zulke dingen ontgaan mij niet. ‘U zag net een lekkere vent op de gang mw. Bruun? ‘Ja!, hij zat naar mij te loeren met van die grote geile ogen’. Ik: ‘hij keek naar ú.. dan zal dat wel de reden zijn dat ik hem niet goed gezien heb’’. ‘Ja, ik heb dat effect wel vaker op mannen’. Ze kijkt mij vol trots aan. Haar ogen glinsteren en even lijkt het net alsof haar 3 grijze haren fier rechtop gaan staan. Ik haal diep adem om de lach die ik vol opkomen te onderdrukken. Ik wil haar serieus nemen. Ze wordt al zo vaak afgewezen: ‘mw. Bruun, wilt u hier even mee ophouden’, ‘dit is niet de bedoeling’, ‘anders gaat u naar de kamer’ of medebewoners: ‘gek mens, hou toch je kop’. Ik ben benieuwd in hoeverre dit alles een rol speelt in haar gedrag, mogelijk verklaart het deels dat het gedrag in de tijd toeneemt. U moet weten, seksueel gedrag bij dementie kent uiteenlopende oorzaken. Wanneer je dement raakt, verlies je het contact met anderen. Dit kan zorgen voor een gemis aan intimiteit en nabijheid wat wordt omgezet in seksueel gedrag. Of men probeert de pijn van het dement zijn om te zetten in lustgevoelens. Geen lasten maar lusten zullen we maar zeggen. Ik ben benieuwd in hoeverre dit een rol speelt bij mw. Bruun. De enige manier om hierachter te komen, is het gesprek aan te gaan. De technieken die ik hiervoor gebruik zijn: Het spiegelen van woord (woorden teruggeven) en beeld (houding, intonatie etc.) en doorvragen door middel van ‘hoe, wat, waar, wanneer en hoe’

Ons gesprek

Mw. Bruun: ‘ik heb dit effect wel vaker op mannen.

Ik: U heeft dat effect wel vaker op mannen, ze vinden u een mooie vrouw. Is het niet (woordspiegelen)

Mw: Ja, heel mooi!

Ik: Hoe komt dat? (doorvragen)

Mw: Gewoon euhhh

Ik: Wat maakt u zo mooi? (doorvragen)

Mw: Ik heb mooi haar, dat zeggen ze altijd, mooie krullen

Ik: U valt echt op met die mooie krullen! (woord en beeld spiegelen)

Mw: Ze zien mij allemaal staan (hele lichte sombere ondertoon hoorbaar in stem).

Pauze…..

Ik: En dat doen ze nu niet meer. U zit nu hier. (beeld spiegelen)

Mw: Ja, ik moet hier zitten (beetje verdrietig).

Ik: Hoe voelt dat, dat u hier moet zitten, terwijl daar de andere mensen zitten (beeld spiegelen, doorvragen)

Mw. begint zachtjes te huilen, slaat handen voor haar gezicht. ‘Ik begrijp het niet’

Dit gesprek duurde nog zo’n 20 minuten, waarbij we de laatste 5 minuten elkaars hand vasthielden. Aanvankelijk vormde haar seksuele driften onderwerp van gesprek, maar al snel spraken we over haar eenzaamheid en verdriet. Het was een verhelderd gesprek en aan het eind heb ik alles in mijn woorden nog eens teruggegeven aan haar.

Een klein stadje in Friesland

Voor uw beeldvorming is het wellicht fijn wanneer ik u iets meer over Mw Bruun vertel. Bij deze: ze groeide op in een groot kerkelijk gezin in Hindeloopen, een klein stadje in Friesland. Als jong meisje voelde ze zich erg eenzaam. Er moest hard gewerkt worden en tijd voor liefde en aandacht was er nauwelijks. Dit werd erger met het overlijden van haar moeder op 11 jarige leeftijd. Vrije tijd was er niet, ja soms heel soms liep ze naar de dijk om naar de boten in het meer te kijken. Jongens? Daar mocht ze niet bij in de buurt komen. Om over seks al helemaal niet te spreken. Ja, ze heeft zich altijd erg eenzaam gevoeld. Ze hunkerde naar liefde en seks, maar dit verlangen heeft ze nooit durven uiten. En nu ze in het verpleeghuis woont met al die mensen om haar heen, voelt ze zich eenzamer dan ooit. De eenzaamheid die ze nu voelt op haar kleine kamertje, maakt dat ze de seksuele verlangens volledig herleeft. Met de dementie komen ze ongepolijst naar buiten, zonder een blad voor de mond te nemen.

Enfin, het was mij duidelijk wat me te doen stond. Allereerst moest ik het hele zorgteam bij elkaar zien te krijgen om iedereen de kans te geven een inkijkje te krijgen in de binnenwereld van mw. Bruun. Want hoe haar gedrag nu werd aangepakt, werkte totaal averechts. Wat mw. Bruun juist nodig heeft, is onze nabijheid. Zo gezegd, zo gedaan. We besloten samen om mw. meer aandacht te schenken: Een kopje koffie, een praatje, een stukje voorlezen uit een boek, wandelen. En ik, de psycholoog, besloot haar wekelijks te bezoeken om haar te helpen haar pijn onder woorden te brengen, haar te helpen deze gevoelens te doorvoelen en te verwerken.

Al vrij snel boekten we resultaat. Haar seksuele gedrag werd minder en als we het op momenten niet konden beïnvloeden, brachten we haar naar de kamer en reikten we haar een seksueel magazine aan. Ze was er reuze blij mee en had niet het gevoel gestraft te worden.

Ja, seksualiteit bij ouderen met of zonder dementie verdient meer woorden. In de praktijk wordt het seksuele gedrag te vaak ‘weggezet’ als passend bij de dementie. En hiermee voelt niemand zich geroepen er iets aan te doen. Behalve begrenzen en afzonderen. Wanneer we verder kijken dan het gedrag, levert dit mooie dingen op.

Theatershow Dag Mama

Dag Mama

 * Portret Herman van Hoogdalem. Uit: gezichten van dementie

Beste lezer, met de juiste gesprekstechnieken, empathie en aandacht kunnen we zoveel meer voor mensen als mw. Bruun betekenen. Wilt u meer weten over deze technieken, de belevingswereld en omgang met de mens met dementie, kom naar:

DEMENTIE IN THEATER – DAG MAMA

Ervaar wat dementie met uw naaste of cliënt doet. En begrijp hoe u hiermee kunt omgaan. Zodat u het béste kunt geven – er is nog zoveel mogelijk!

Klik hier voor meer informatie en klik hier om uw tickets te reserveren.

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email
We kunnen allemaal meer uit de liefde halen. Meer zelfs dan we nu voor mogelijk houden. Kom naar ‘Relatiecrisis in Theater- Dichterbij’. Meer dan 300.000 stellen, singles, vrienden, vriendinnen, vaders, moeders, zonen en dochters gingen je voor.

DICHTERBIJ is een indrukwekkende theaterbeleving die je meeneemt in de val en wederopstanding van een huwelijksleven.

Dicht op de huid van de spelers, aan de rand van hun huiskamer, beleef je als nooit tevoren wat ons geluk in de liefde in de weg staat én ontdek je hoe we het tij kunnen keren.

Een revolutionaire theaterervaring gecreëerd door gepromoveerd psychologen en theatermakers, die jouw kijk op jezelf en de liefde voorgoed verandert.

Meer dan 300.000 stellen, singles, vrienden, vriendinnen,  vaders, moeders, zonen en dochters bezochten de show van deze makers.  Beleef het ook!

Andere artikelen:

Dr. David Blom verheldert – Wat doet kindermishandeling met onze relaties en ons brein?

Gisteren gingen we voor de tweede keer met Patrick Lodiers van ‘BNNVARA’ in gesprek over ‘de Kinderen van Ruinerwold’.

LEES VERDER

Trauma-expert dr. David Blom over ‘De kinderen van Ruinerwold’ (BNN-VARA)

Gisteren gingen we met Patrick Lodiers van ‘BNNVARA’ in gesprek over ‘de Kinderen van Ruinerwold’.

LEES VERDER

Wij? Wij zijn zó lekker open met elkaar!

Simon en Ruth kwamen gisterenavond thuis van een heerlijk avondje bij vrienden. Wat een fijne avond! Goede gesprekken, lekker borrelen. En het heeft Simon en Ruth nóg meer doen inzien hoe goed ze het samen hebben. Ja! Dat ze een geweldige relatie hebben, waarin ze werkelijk álles met elkaar kunnen bespreken. Geheimen? Nee, die kennen ze niet. Open en eerlijk, dat is waar ze voor staan!

LEES VERDER

Waarom Tinder eerder ellendig dan gelukkig maakt – 3 tips

Het zit Johan (39) hoog. Hij hoopte via Tinder op wat geluk, maar voelt zich na een weekje swipen vooral een stuk ellendiger. Wat blijkt? Hij is niet de enige.

LEES VERDER

Maar weinig mannen kunnen een vrouw laten komen – 5 tips

Hij durft het nauwelijks te bespreken. Het lukt Erik (42) maar zelden om zijn vriendin te laten komen. Hij schaamt zich dood en voelt zich als minnaar mislukt. Wat blijkt? Hij is niet de enige.

LEES VERDER

Ontvang wekelijks een relatietip

Wil je ook wekelijks een relatietip ontvangen van dr. David Blom? Kom erbij!

Scroll naar top